Η εικόνα, που τραβήχτηκε από μια κάμερα-παγίδα τοποθετημένη για να παρακολουθεί τις κινήσεις της καφέ αρκούδας, αποτελεί την πρώτη «απόδειξη» της παρουσίας της στο Τρεντίνο. Εντόπισε μια αγριόγατα. Μιλάμε για το Μόντε Μποντόνε, γνωστό σε πολλούς για τα σπουδαία ποδηλατικά του κατορθώματα.
Πρόκειται για ένα πρώτο, και ως εκ τούτου ένα ιστορικό γεγονός, μέρος της εξάπλωσης του είδους της αγριόγατας στην περιοχή Τριβένετο, η οποία προκαλεί μεγάλο ενδιαφέρον και περιέργεια σε όλη τη χώρα. Μιλάμε για την ευρωπαϊκή αγριόγατα (Felis silvestris), ένα είδος που προστατεύεται από την ευρωπαϊκή (Παράρτημα IV της Οδηγίας Οικοτόπων 43/92 ΕΟΚ) και την εθνική νομοθεσία (Άρθρο 2 του Νόμου 157/92). Ένα δείγμα φωτογραφήθηκε στις 5 Ιανουαρίου στις ανατολικές πλαγιές του Μόντε Μποντόνε, σε υψόμετρο περίπου 650 μέτρων.
Η ευρωπαϊκή αγριόγατα μπορεί να διακριθεί από την οικόσιτη γάτα από διάφορα εσωτερικά και εξωτερικά χαρακτηριστικά, αλλά ακόμη και η απλή εξέταση του σχεδίου και του χρώματος του τριχώματός της επιτρέπει την ακριβή αναγνώρισή της.
Αυτό επέτρεψε την ταυτοποίηση του ζώου που καταγράφηκε από την κάμερα-παγίδα. Αυτό επιτεύχθηκε κυρίως χάρη στις γνώσεις που αποκτήθηκαν από τη γενετική και μορφολογική μελέτη πάνω από εκατό αγριόγατων από την περιοχή Τριβένετο (από το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Φριούλιαν και την Ίσπρα), η οποία ανέδειξε μια αξιοσημείωτη συμφωνία μεταξύ των μορφολογικών και γενετικών κριτηρίων ταυτοποίησης. Συγκεκριμένα, τα κύρια διακριτικά χαρακτηριστικά είναι η ουρά με ραβδώσεις και τους ευδιάκριτα διαχωρισμένους μαύρους δακτυλίους, η μαύρη σπονδυλική λωρίδα που σταματά πριν από την αρχή της ουράς, τα αυτιά χρώματος ώχρας χωρίς μαύρη άκρη, τέσσερις μαύρες λωρίδες στην ινιακή-αυχενική περιοχή (δύο σε κάθε πλευρά), τέσσερις κάθετες μαύρες θωρακικές λωρίδες και το φόντο του τριχώματος στο χρώμα του σανού.
Σύμφωνα με ειδικούς που εργάζονται για το είδος στη Φριούλι Βενέτσια Τζούλια, τη Σλοβενία, την Τοσκάνη και τη Γερμανία, οι οποίοι έχουν δει τις φωτογραφίες, πρόκειται για ένα νεαρό αρσενικό. Αυτή είναι η πρώτη καταγραφή της παρουσίας αυτού του είδους στο Τρεντίνο, του οποίου η προέλευση παραμένει αβέβαιη, πιθανώς συνδεδεμένη με τον πληθυσμό στη γειτονική επαρχία Μπελούνο. Δεν υπάρχουν επίσης ιστορικά αρχεία για την παρουσία αυτού του αιλουροειδούς στο Τρεντίνο.
Η αγριόγατα Felis silvestris διαιρείται σε διάφορα υποείδη, τα οποία χωρίζονται σε τρεις μεγάλες ομάδες:
1. silvestris, τυπικό της ευρωπαϊκής υποηπείρου·
2. lybica, καθαρά αφρικανική, από την οποία προέρχονται η οικόσιτη γάτα και η αγριόγατα της Σαρδηνίας·
3. ocreata, ευρέως διαδεδομένο στην Ασία.
Η ευρωπαϊκή αγριόγατα (Felis s. silvestris) δεν έχει εξημερωθεί ποτέ. Κυρίως νυκτόβια και εξαιρετικά ασύλληπτη, κατοικεί σε θερμόφιλα δάση πλατύφυλλων, γενικά σε χαμηλά έως μεσαία υψόμετρα. Τρέφεται με μικρά θηλαστικά, αλλά τα νεαρά πιάνουν επίσης αμφίβια, ερπετά, ψάρια και μεγάλα έντομα. Μια αρσενική ευρωπαϊκή αγριόγατα υπερασπίζεται μια κυνηγετική περιοχή που κυμαίνεται από 2 έως 10 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Σημαδεύει την περιοχή της με πιτσιλιές ούρων και γρατζουνιές σε τραχιά δέντρα και την υπερασπίζεται με εκφοβιστικές επιδείξεις προς άλλα πιθανά αρσενικά αντί για άγρια μάχη. Τα θηλυκά αναπαραγωγής είναι γενικά ανεκτά σε αρσενικά εύρη. Η ευρωπαϊκή αγριόγατα αναπαράγεται μία φορά το χρόνο. Το ζευγάρωμα γίνεται την άνοιξη, μεταξύ Φεβρουαρίου και Μαρτίου. Μετά από μια δίμηνη κύηση, γεννιούνται 2-3 γατάκια, τα οποία είναι ήδη ανεξάρτητα μέχρι το φθινόπωρο.
Οι αγριόγατες και οι οικόσιτες γάτες είναι δυνητικά αλληλογονίμες, αλλά στη φύση υπάρχουν συμπεριφορικά εμπόδια που περιορίζουν τη διασταύρωση μεταξύ των δύο. Στην Ιταλία, το ποσοστό των υβριδίων κυμαίνεται από 2,1% (πιθανά υβρίδια F1, δηλαδή πρώτης γενιάς) έως 8,3% (πιθανά υβρίδια διαφόρων προγόνων), αλλά σε άλλα μέρη της Ευρώπης ποικίλλει σημαντικά (Ουγγαρία και Θουριγγία: 40%, Σκωτία: 80%, κ.λπ.).
Από τη δεκαετία του 60, η εγκατάλειψη της υπαίθρου στην Ιταλία έχει οδηγήσει σε μια δραματική επιστροφή των δασών, τα οποία δεν είχαν αναπτυχθεί ποτέ τόσο πολύ στις Άλπεις, τουλάχιστον από τη ρωμαϊκή εποχή. Αυτό έχει ευνοήσει πολλά δασικά σπονδυλωτά, συμπεριλαμβανομένης της ευρωπαϊκής αγριόγατας. Σήμερα στην Ιταλία, εκτιμάται ότι υπάρχουν τουλάχιστον 1300 ευρωπαϊκές αγριόγατες, κατανεμημένες στα Απέννινα, τη Σικελία και τη βορειοανατολική και βορειοδυτική Ιταλία. Στην τελευταία περιοχή, το είδος είχε εξαφανιστεί τη δεκαετία του 50, αλλά πρόσφατα έχει δείξει σημάδια ανάκαμψης (2017).
Στην περιοχή Τριβένετο, το είδος βιώνει μια περίοδο ταχείας εξάπλωσης, η οποία ξεκίνησε στις δεκαετίες του 60 και του 70. Σε αυτές τις περιοχές, η αγριόγατα είναι πλέον κοινή. Από το Φριούλι Βενέτσια Τζούλια, όπου φτάνει ακόμη και στις πεδιάδες, στις αρχές της δεκαετίας του 80 άρχισε να διεισδύει στο βορειοανατολικό Βένετο (1983: Όρος Μιλιφρέτ, επαρχία Τρεβίζο). Τα τελευταία τριάντα χρόνια, το είδος έχει γίνει ολοένα και πιο κοινό στις Προάλπεις του Τρεβίζο (γύρω από το Βιτόριο Βένετο, το Κανσίλιο και τα γύρω βουνά) και στις Προάλπεις του Μπελούνο, όπου πρόσφατα έφτασε στο Εθνικό Πάρκο Δολομιτών Μπελούνο (Val Maè και Val Costa dei Nass, 2013-2014), στο Col Visentin (2015-2018) και στο Val Cordevole (23 Ιανουαρίου 2018).
Γραφείο Τύπου της Επαρχίας του Τρέντο
___________________________________________
